پوشاک ارمنستان

پوشاک ارمنستان چند رنگ از بقیه رنگ ها جدا می‌باشد که طبق عقیده فیلسوف ارمنی قرن چهاردهم گریگور تاتواتسی، این رنگ‌ها حائز معانی خاصی بوده و اوضاع سیاسی و اجتماعی ارمنستان را تحت تاثیر میگذارد. بعنوان مثال: رنگ مشکی بیانگر اوضاع سیاسی کشور، رنگ سفید بیانگر آب و پاکی، رنگ زرد بیانگر خاک، رنگ نارنجی بیانگر فروتنی، رنگ قرمز بیانگر رشادت و خون، رنگ آبی بیانگر عدالت می‌باشد. رنگ‌های بکار رفته در لباس‌های سنتی ارمنی الی به امروز نیز در مناطق مختلف ارمنستان تماشا می‌شود. ولی هر تقسیم و روستا در ارمنستان داری پوشاک سنتی و رنگ‌های مختص به خویش می‌باشد.

تمام ملل و اقوام در کناره ویژگی‌های سنتی دارای گونه ها البسه و لباسهای سنتی خویش می‌باشند. ما بر بنیاد تصاویری که روی اشیاء پیدا شده طی حفاریهای باستان‌شناسی و نیز اطلاعات مکتوب باقی‌ مانده از دوره ها گذشته می‌توانیم به شیوه و اشکال البسه سنتی ارامنه پی ببریم. در یادگارهای تاریخی مربوط به سده‌های ۶و ۹قبل از میلاد (نقاشی روی دیوارها و صخره‌ها، تندیس‌ها، الواح، مهرها، کلاه خود، سپر و غیره) پوشاک مربوط به قشرهای مختلف جامعه به تصویر کشیده شده است. در سنگ ‌نبشته‌های هخامنشیان، سنگ‌ نوشته بیستون و اریکه جمشید (سده‌های ۵و ۶قبل از میلاد)، ارمنیان با شیوه پوشاک خویش به تصویر کشیده شده‌اند. هرودوت زمانی که دربارهٔ سپاه ارمنی جزو سپاهیان هخامنشی گفتگو می‌کند، پوشاک ارمنستان را همانند پوشاک فریگیه تشبیه کرده است. مطابق نظر استرابون، ارمنیان و مادها از دستار، کلاه، شلوار و قبای آستین دار بهره‌گیری می‌کردند.

دربارهٔ نحوه لباس‌های دوران زنجیره آرتاشسی از سکه‌های به جا مانده می‌توان اطلاعاتی بدست آورد. پوشاک این دوره ارمنیان لغایت حدی از شیوه‌های پارسی، رومی متأثر شده است. منابع تاریخی غنی ارمنی و خارجی کنده کاری‌ها، مینیاتور و غیره دربارهٔ روش طرز پوشاک ارمنی در سده‌های میانه اطلاعات جامعی در بردارند. در زمان حکومت سلسله باگراتونی لباس‌های ارمنی تحت تأثیر البسه اعراب و بیزانسی قرار گرفت و در موعد جنگ‌های صلیبی در قلمرو کیلیکیه البسه ارمنیان از شیوه اروپائی تأثیرپذیر گردید.

در دوره آخر سده‌های میانه شیوه البسه ترکان، تاتارها و کردها البسه ارمنی را تحت‌الشعاع قرار داد که الی اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم حفظ شده است. در بعضی از نواحی ارمنستان شرقی همانند آرتساخ لباس‌های سنتی زنان ارمنی و پوشاک مردانه مرسوم به قفقازی تا به حال باقی‌مانده است. ارامنه جاواختی و آخالکالاکی که اصولاً از کارین مهاجرت کردند مدت‌ طولانی جامه سنتی خود را حفظ نموده‌اند. هرگاه ارامنه تأثیر پوشاک ارامنه تأثیر پوشاک خارجیان را پذیرفته‌اند آنان ترکیبی از عناصر اجنبی با البسه سنتی خود ایجاد کرده‌اند؛ و در هر صورت عناصر اصلی البسه ملی خویش را حفظ نموده‌اند، الی امروز نیز ارامنه ساکن روستاهای شهرستان فریدن اصفهان و فرمانروایی چهارمحال و بختیاری البسه سنتی خود را بدن دارند. از اواخر قرن نوزدهم پوشاک سنتی ارمنی همچون بسیاری از ملل سایر جای خود را به شیوه پوشاک اروپائی دیتا است.